Hakkınızda icra takibi başlatıldı: yedi gün içinde ne yapmalısınız?

Hakkınızda bir icra takibi başlatıldığında, size icra dairesi tarafından bir ödeme emri gönderilir. Ödeme emrine nasıl ve ne kadar sürede itiraz edileceği, takibin türüne göre değişir. Süreler çok kısa olduğu için ödeme emrini aldığınız gün ne tür bir takiple karşı karşıya olduğunuzu belirlemek büyük önem taşır.

Önce takibin türünü belirleyin

• Genel haciz yoluyla ilamsız takip: Alacaklının elinde bir mahkeme kararı olmadan başlattığı takiptir. En sık karşılaşılan türdür.
• Kambiyo senetlerine dayalı takip: Çek, bono veya poliçeye dayanan özel takip yoludur; süreler ve itiraz yeri farklıdır.
• İlamlı takip: Bir mahkeme kararına dayanır; bu durumda size ödeme emri değil icra emri gönderilir ve itiraz imkânları sınırlıdır.

Takibin türü, ödeme emrinin üst kısmında ve takip talebinde yazılıdır. Elektronik tebligat yoluyla gelen ödeme emirlerinde tebliğ, belgenin elektronik adrese ulaştığı tarihi izleyen beşinci günün sonunda yapılmış sayılır.

Ödeme emrini nasıl okumalısınız?

• Alacaklı ve vekilinin adı: Takibi kimin başlattığını gösterir.
• Alacak kalemleri: Asıl alacak, işlemiş faiz ve masraflar ayrı ayrı yazılır; faiz türünü ve başlangıç tarihini kontrol edin.
• Borcun sebebi ve dayanak belge: Fatura, sözleşme, senet veya cari hesap gibi; dayanağın size ait olup olmadığını inceleyin.
• İcra dairesi ve dosya numarası: İtirazınızı hangi daireye ve hangi dosyaya yapacağınızı gösterir.

İlamsız takipte yedi günlük itiraz süresi

Genel haciz yoluyla ilamsız takipte borçlu, ödeme emrinin tebliğinden itibaren yedi gün içinde borca itiraz edebilir. İtiraz, takibin yapıldığı icra dairesine yazılı veya sözlü olarak yapılır. Süre, tebliği izleyen günden başlar; son gün resmî tatile denk gelirse süre, tatili izleyen ilk iş günü biter.

• Borcun tamamına veya bir kısmına itiraz edilebilir; kabul edilmeyen kısım açıkça belirtilmelidir.
• Takibe dayanak gösterilen belgedeki imza size ait değilse, imzaya ayrıca ve açıkça itiraz edilmelidir. Aksi hâlde imza kabul edilmiş sayılır.
• Süresinde yapılan itiraz takibi kendiliğinden durdurur.

Süre hesabına bir örnek

Ödeme emri size 3 Mart Salı günü tebliğ edildiyse, yedi günlük süre 4 Mart'ta başlar ve 10 Mart Salı günü mesai bitiminde sona erer. Son gün resmî tatile denk gelirse süre, izleyen ilk iş gününün sonuna kadar uzar. Elektronik tebligatta ise önce tebliğin hangi gün yapılmış sayıldığını belirlemek gerekir.

İtiraz etmezseniz ne olur?

Süresinde itiraz edilmezse takip kesinleşir. Alacaklı bu aşamadan sonra maaş, banka hesabı, araç ve taşınmazlar üzerinde haciz isteyebilir. Ayrıca ödeme emrinde belirtilen süre içinde mal beyanında bulunmak gerekir; mal beyanında bulunmamak veya gerçeğe aykırı beyanda bulunmak yaptırıma bağlanmıştır.

İtirazdan sonra alacaklının yolları

• İtirazın kaldırılması: Alacak, kanunda sayılan nitelikte bir belgeye (örneğin imzası ikrar edilmiş bir senede) dayanıyorsa alacaklı, itirazın kendisine tebliğinden itibaren altı ay içinde icra mahkemesinden itirazın kaldırılmasını isteyebilir.
• İtirazın iptali davası: Alacaklı, itirazın tebliğinden itibaren bir yıl içinde genel mahkemede itirazın iptali davası açabilir. Ticari alacaklarda bu davadan önce arabulucuya başvurmak zorunludur.
• İcra inkâr tazminatı: Mahkeme, borçlunun itirazının haksız olduğuna ve alacağın belirlenebilir nitelikte olduğuna karar verirse borçluyu, alacağın yüzde yirmisinden az olmamak üzere tazminata mahkûm edebilir. Bu nedenle haklı bir gerekçeye dayanmayan itirazlar borçluya ek maliyet çıkarabilir.
• Aynı şekilde, takibinde haksız ve kötü niyetli bulunan alacaklı da borçluya tazminat ödemeye mahkûm edilebilir.

Çek, bono ve poliçeye dayalı takiplerde farklı kurallar

Kambiyo senetlerine dayalı takipte borçluya on gün içinde ödeme yapması bildirilir. Borca, imzaya veya senedin kambiyo senedi niteliğine yönelik itirazlar ise ödeme emrinin tebliğinden itibaren beş gün içinde icra dairesine değil, doğrudan icra mahkemesine yapılır. Bu yolda itiraz, takibi kendiliğinden durdurmaz; takibin durması için icra mahkemesinden ayrıca karar alınması gerekir. Süreler ve şekil kuralları daha katı olduğu için bu tür bir ödeme emri aldığınızda vakit kaybetmeden avukata danışmanız özellikle önemlidir.

İtiraz süresini kaçırdıysanız

• Borçlu olmadığınızı düşünüyorsanız, genel mahkemede menfi tespit davası açabilirsiniz. Dava takipten önce açılırsa ihtiyati tedbirle takibin durdurulması, takipten sonra açılırsa teminat karşılığında icra dairesine yatan paranın alacaklıya ödenmemesi istenebilir.
• Borç olmadığı hâlde takip nedeniyle ödeme yapmak zorunda kaldıysanız, ödemeden itibaren bir yıl içinde istirdat davasıyla ödediğiniz parayı geri isteyebilirsiniz.
• Tebligatın usulsüz yapıldığını düşünüyorsanız, icra mahkemesine şikâyet yoluyla başvurabilirsiniz; bu durumda süre, tebliğin öğrenildiği tarihten başlar.

Sık yapılan hatalar

• Ödeme emrini önemsemeyip süreyi kaçırmak.
• Borcun bir kısmını kabul ettiği hâlde tamamına itiraz etmek; bu durum ileride icra inkâr tazminatı riskini artırabilir.
• İmzanın kendisine ait olmadığını düşündüğü hâlde imzaya ayrıca itiraz etmemek.
• Kambiyo senedine dayalı takipte itirazı icra mahkemesi yerine icra dairesine yapmak.

Ödeme emri aldığınızda yapmanız gerekenler

• Tebliğ tarihini hemen not edin ve takibin türünü belirleyin.
• Ödeme emrinde yazan alacak miktarını, faiz oranını ve takibe dayanak belgeyi kontrol edin.
• Borcu kabul etmiyorsanız itirazınızı süresi içinde, gerekiyorsa imzaya itirazı da ayrıca belirterek yapın.
• Borcun bir kısmını kabul ediyorsanız, kabul ettiğiniz kısmı ödeyerek veya alacaklıyla yapılandırma anlaşması yaparak faiz ve masrafları azaltmayı değerlendirin.
• Çek, bono veya poliçeye dayalı bir takipse beş günlük süreyi aşmadan icra mahkemesine başvurun.

İtirazın içeriği ve zamanlaması, takibin ve ardından açılabilecek davaların sonucunu doğrudan etkiler. Her takip, dayanak belge ve tebliğ koşullarına göre ayrıca incelenmelidir.